script async src="//pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js">
Home / Haberler / ÇEVRE DOSYASINDA ÇED SÜRECİN VE ÇEVRE DAVALARIN HUKUKİ DURUMU

ÇEVRE DOSYASINDA ÇED SÜRECİN VE ÇEVRE DAVALARIN HUKUKİ DURUMU

Posted on

CemTV.de her hafta pazartesi ve perşembe günü saat 16.30’da  canlı olarak  yayınlanan , başarılı ve cesur sunucu Şeyma DUMRUL tarafından sunulan ” Çevre Dosyası” programında bu hafta konuğu
Av.İzzet DOĞAN ile Çed süreçleri ve bu süreçlerin hukuki durumu görüşüldü.

Bu haftaki çevre dosyası programının konuğu Av.İzzet DOĞAN ile Çevre olaylarında  .özellikle davalardaki  hukuki süreci ve diğer çevre  sorunlarını  konuşacağız.

Türkiye’deki son günlerdeki gelişmelere baktığımızda, hukuk devleti mi değil mi? Soruları aklımızda.Bakalım çevre davalarında hukuk açısından neler oluyor,konuğumuz ile konuşacağız.

*İzmir’in seracılıkla öne çıkan ilçesinde,taş ocağı kurulmak isteniyor.Halk,kurulacak olan taşocağı,sera,antik kent ve baraj gibi yerleri etkileceği endişesini  taşıyor.Vatandaşlar buradaki taşocağını  ve toplantıyı protesto ettiler.

Iki mahalle arasında kurulmak istenen taşocağı için “Çed gereki değildir” kararını İzmir  2 nci idare mah.si   iptal etti.Mahkeme zeytinliğe 3 km. Den yakın olduğu için  iptal ettiğini belirtti.Haberi duyan Urlalılar verilen bu kararı,doğa için verdikleri mücadeleyi kazandıkları için davulla- zurna ile kutladılar.

*Rize İli Çayeli ilçesinde,9 girişimci kadın biraraya gelip atölye kurdular..Organik ürünlerle bez bebek  yapmaya başladı.Bu bez bebeğin adına  “ Hacika” adını verdiler.Rize’de kız çocuklarına haci deniliyormuş,yöresel şive olan “ka1” yı da ekleyince bebeğin ismi “hacika” olmuş. Patent içişn başvuru yapacaklar.

*Giresun ormanında, 15 saat süren bir yangın çıktı.Ormanın sarp ve engebeli olmasından  dolayı itfaiye ekibi yangına ulaşamadı.10 hektarlık alan maalesef  zarar gördü.Bununla birlikte Ordu’nun Perşembe ilçesinde,bir evin çatısına yıldırım düştü.Evde hiçkimse olmadığından çıkan yangında  sadece  maddi hasar  meydana geldi.

Türkiye ve Dünya’daki  Çevre gündemini  yakından takip eden sıkı bir çevreci olan Bülent ÖZGEN ile çevre  gündemin değerlendirmesini yapacağız.

Sunucu Şeyma DUMRUL  : Son bir ay içerisinde en çok konuşulan çevre olayları  sizce nelerdir?

Çevreci Bülent ÖZGEN     : Şöyle bir değerlendirme yapmak istiyorum.Gerçi siz geçen haftaTORAKS Derneği Başkanınını yayına aldınız ama  ayrıntıya girmeden  Temiz hava  hakkı platformu 2016-2018 yılları arasında Türkiye’de hava kirliliği ve bunun sağlık etkileri üzerinde  yayınlanan raporda birkaç noktaya dikkat çekmek istiyorum.

Buna göre Hava kirliliği 52 bin kişinin erken ölümüne sebep oldu.En kötü hava K.Maraş’ta ,Dünya Sağlık Örgütünün  değerlerini karşılayan tek İl’in  ise Ardahan olduğu açıklandı.

Hava kirliliği nedeniyle ; en fazla ölümün yaşandığı ilk üç  il,İstanbul(5.851), Bursa(3.081), Ankara(2.139) ve diğer iller takip ediyor.

İstanbul’un 39 ilçesi var.19 ilçesinde hava kirliliği ölçüm cihazı yok.Bana göre İstanbul gibi bir metropolde bunun önemli olduğunu değerlendiriyorum.

*Derince/Kocaeli’nde depolarda  3.000 ton bulunmaktadır.BHC(Benzene Hexa Choloride) 300 tonu Almanya ‘da bertaraf edildi.Geriye 2 bin 180-2.700 arasında BHC  bertaraf edilmeyi bekliyor.40 yıldan beri bertaraf edilmeyi bekliyor.

1984 yılında tarımsal ilaç yapımında kullanılan Bhopal sızıntısı 20.000 bin kişinin ölümü gibi  büyük bir faciaya sebep oldu.

BM ve Küresel Çevre Fonunun katkılarıyla Ağustos 2018 tarihinde ihale açıldı.Herhangi bir sonuç alınmadı.

İstanbul/Kartal’da, ,Kağıthane ilçesinde apartmanlar,istinad duvarları çöküyor.Arkasından jeoloji mühendislerinin açıklamalarına göre İstanbul/Marmara da 7 şiddetindeki  depreminin beklendiğini ifade ediyorlar.Benim endişem kimyasallar bertaraf edilmeden  deprem meydana gelirse ne yapacağız.?

Türkiye’de kimyasal atığı bertaraf eden tek yetkili kuruluş İZAYDAŞ’tır.Günde 4 ton berataraf edebilir.Ayda 120 ton yılda 1440 ton eder.Neredeyse 1.5 yılda biterdi.

Bende Anayasanın  17 nci  madde yaşama hakkı ve 56 nci maddeye göre çevreyi koruma hakkı gereği ve bilgi edinme hakkı kapsamında tarafıma bilgi verilmesi için dilekçe verdim.Sonucu merakla bekliyorum.

*Bugün Yerel İzleme ,Araştırma ve Uygulamalar Derneği(Yereliz) ile 350 Türkiye’nin iştirat ettiği  “Yerel Yönetimlerde İklim Değişikliği  Eylem  ve Uyum Planları Paneli düzenlendi.

Sunucu Şeyma DUMRUL  :  Panelin içeriği hakkında bilgi verir misiniz?

Çevreci Bülent ÖZGEN     : Bu panelde,yerel yönetimlerin  iklim  değişikliği alanında yapacakları  çalışmalara rehber olması amacıyla hazırlanan “İklim için Kentler” el kitabı tanıtıldı.

Nüfusu 50.000m den fazla olan Belediyeler “5393 sayılı belediyeler kanunun 41 nci maddesi kapsamında stratejik plan hazırlama da da faydası olacaktır. Gerek AB Fonu gerekse Bakanlığın vereceği ödeneklerden yararlanmak için  hukuki zemin oluşturacak.

Stratejik plana iklim  değişikliği konuları da ithal edildiği zaman, plan zaten belediye meclislerinde onaylanacağı için  halkın da iklim değişikliği çalışmalarına katılımı otomatikman  sağlanmış olacaktır.

İklim değişikliği konusunu yerel yönetimler sahiplendiği taktirde başarı kazanacağımıza inanıyorum.Bu gün 81 ilimizden 30 tane Büyükşehir Belediyesi.Bunlardan da 7 tanesi Eylem Planı yapmış.Ancak ilçeler hariç.İlçe belediyelerin de bu yönetmeliğe dahil edilmesini bekliyorum.

9 Nisan VI.Karbon zirvesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkilisinin beyanına göre,hazırlanan yönetmeliğe Büyükşehirlerin dahil edildiğini söyledi.Bende ilçeler dahil olmadıkça başarı kazanmanın zor olduğunu, ayrıca önümüzde 12 yıl olduğunu,tedbir almakta ağır hareket edildiğini,bu sürede geçirirsek,alınan tedbirlerin de yetersiz olacağı bilim insanları tarafından açıklandığını ifade ettim.

Sunucu Şeyma DUMRUL  :  Dünyanın konuştuğu Paris iklim sözleşmesinin uygulama aşamasında,yerel yönetimler en önemli kalemlerden birtanesi.Türkiye açısından da yapılan bu girişimler ve Türkiye’nin gündemi bu kadar yoğun iken, anlaşılan   bu konuyu  gündeme almak gerekiyor. Çünki Dünya alarm vermiş durumda.

Çevreci Bülent ÖZGEN     :  Bir örnek vermek gerekirse ;

  • Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı 30 kurum ve organizasyonun tepe  yöneticileri, yayımladıkları ortak bildiride, 23 Eylül’de New York’ta  Genel Sekreter Antonio Guterres’in öncülüğünde yapılacak İklim  Değişikliği Zirvesi’ne katılacak üye devletlerin liderlerine, iklim  değişikliğiyle mücadeleye katkıda bulunacak somut, gerçekçi planlarıyla  New York’a gelmeleri mesajını verdi.
  • İrlanda, iklim değişikliği ile mücadele kapsamında ‘iklim için acil  durum’ ilan eden ikinci ülke oldu. Karar, İrlanda Yeşiller Partisi  tarafından meclise sunulan İklim Eylem raporunun oylamaya gerek  duyulmaksızın tüm taraflarca kabul edilmesi üzerine alındı. Yeni yasaya  göre İrlanda, 2030 yılına kadar karbondioksit gazından tamamıyla  kurtulmayı amaçlıyor.

*İzmir’in Seferihisar ve Urla ilçelerinin sınırlarında bulunan orkinos çiftliğinin kapatılması için İzmirliçevrecilerin açtığı davalar kazanıldı ve mahkeme ,10 No.lu su ürünleri yetiştiriciliği alanda bulunan 8 kafes ile faaliyetlerini sürdüren  çiftliğin kaldırılmasını hükmetti.

Kaymakamlık,geçen ağustos ayında hasat zamanı olduğunu ve hasadın ardından kaldırılacağını söylesede aradan 8 ay geçmesine rağmen çiftlik halka kaldırılmadı.

Mahkeme k

ararı uygulanmadığı gibi, Sığacık Koyu’nda bulkunan orkinos çiftliğinin,Urla’nın Demircili Koyu’nda belirlenen   39 bin 200 metrekarelik alana taşınması için Çed dosyası hazırlandı.Köylüler halkı bilgilendirme toplantısı yaptırmadı.

CHP İzmir Milletvekili Murat BAKAN,konuyu TBMM gündemine taşıdı.Çevre ve Şehircilik ile İçişleri Bakanlarına sorularla neden mahkeme kararlarının uygulanmadığını irdeledi.

*Zonguldak’ın çaycuma ilçesinde,halkın mücadelesinde  sonucunda 3.133 ağaç kesilmekten kurtuldu. Çayır mağarası’nın 346 metre yakınına yapılması planlanan  kalker ocağı ve kırma tesisi halkın mücadelesi sonucu proje iptal edildi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı Karabük Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu,madencilik faaliyetinin mağaraya zarar vereceğini  belirtti.Köylüler de halkın bilgilendirme toplantısını yaptırmadı.

Sonuçta proje iptal edildi.

*Kocaeli ili,İzmit ilçesi ve Derince ilçelerinde,Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması planlanan “Atık Bertaraf ve Enerji ÜretimTesisi”projesinin çed süresi ,dolayısıyla  Kocaeli belediyesinin talebi üzerine iptal edildi.

*Van’da kedi villasında bir kedi,  5 tane yavru dünyaya getirdi.Hal böyle olunca,Van Kedileri Araştırma  ve Uygulama Merkezi Md.Prof.Dr.Abdullah KAYA’nın görüşüne başvuruldu.Van kedilerinde beyaz rengi veren wif geni olduğunu belirterek,bu genin yetersiz olduğu durumlarda  bazen başka renklerde yavru olabileceğini vurguladı.

*Şehzadeler/Manisa ilçesinde; çiftçi Hüseyin Devirgen,annesinin emzirmediği kömür adını verdiği kuzuyu,evinde torunu ile birlikte  besliyor.O artık aileden biri olmuş.

*Antalya’da çiçekcilik sektöründe  anneler günü nedeniyle bir hayli hareketli günler  yaşanıyor.İç piyasanın dışında başta Hollanda ve İngiltere olmak üzere çiçek ihracatı başlıyacak.Yılda 7 milyon dolarlık ihracaat yapılıyor.

 2 nci sınıf öğretmeni Tuncay ÖZTÜRK; öğrencilerin   dersi daha iyi anlamaları için çok eğlenceli bir yönteme başvurdu.Atık malzemelerden maketler yapan öğretmen,hayat bilgisinde hayvan maketleri,tarih dersinde tiyatro kurdu.Atık  karton ve yünlerden koyun,eşek ve inek yaptı.Bu sayede öğrenciler hem dersi daha iyi anlıyorlar hem de çocuklarda çevre bilinci gelişiyor.Tiyatro yetenekleri gelişiyor.

Programın bu bölümünde Av.İzzet DOĞAN ile çevre davalarıunda özellikle  çed süreçindeki hukuki durumu görüşeceğiz.

Sunucu Şeyma DUMRUL  : Son zamanlarda Ataköy’de, insanları rahatsız edecek kadar kötü koku yayılıyor.Bu koku ne zamandan beri  başladı. 28.04.2019  tarihli önümdeki haberin detayında ,soniki aydır kötü kokudan  söz ediyor.

Av.İzzet DOĞAN                : Biyolojik arıtmatesisinden kaynaklanan  kötü kokudan halk çok rahatsız.Aslinda koku birkaç yıldan beri devam ediyordu.Bu kadar ağır değildi.Rüzgarın esintisine göre rahatsız olduğumuz dönemler vardı.Şimdi ise neredeyse sokağa çıkamıyoruz.Bizler bunu hak etmiyoruz.

Konu Bakırköy Belediye Başkanlığının değil,İBB.nin sorumluluğunda.Halk yaz aylarında ne olacak diye düşünüyor.Taşınacak halk rahatsız.Kiralanacak ev çok kiralayan yok.

Ataköy’de yakın zamanda düzelecek diye bir umudumuz yok.

Sunucu Şeyma DUMRUL  : Askeri alanların imarlaşmasına ne diyorsunuz?

Av.İzzet DOĞAN                : Halkalı’daki askeri alan Toplu konut için bazı şirketlere verildi.O tür alanların hepsi toplu konut için açılacağı gözüküyor.Nerede boş alan varsa,söz konusu rant olduğu için kaçınılmaz oluyor.

Sunucu Şeyma DUMRUL  : Hukuk dedik.Hukuk sistemi dedik.Bir de çevre alanında yürütülen davalar var.Çevrecilerin kazanmalarına rağmen,idare tarafından uygulanmayan davalar mevcut.Çevre davalarında ençok karşılaştığımız sorunlar nelerdir?

Av.İzzet DOĞAN                : Gerek  genel dava  açmalar da  çevreci derneklerin açtıkları davalarda  tabiyatıyla bir maliyeti oluyor.Anayasamızın Hak arama başlıklı maddesi var.Bu 36.md.si herkes  kısaca davali,davacı  olarak  meşru yollardan adil yargılanmak  hakkına sahiptir.Avrupa İnsan hakları mahkemesinde de buna benzer bir düzenleme var. Meşru yollardan hak arıyabilmek için STK.ların dava açarken masrafları karşılamaları gerekiyor.Meşru derken,yasalarımız hukuk devleti vurgu yspıyor.

Sunucu Şeyma DUMRUL  : Çevre davalarında harçlar çok yüksek.Eskiden çevre davaları açmak çok kolay iken,iktidarın kararı üzerine bu harçlar yükseltildi.Davalarda bir de Bilirkişi konusu var.Ayrıca bir de bilirkişi raporları çıkıyor.

Çevreciler bu rapora itiraz ettikleri zaman işlemler sil baştan oluyor.Bunu nasıl değerlendireceksiniz.

Av.İzzet DOĞAN                : Bir dava açıldığı zaman alınan masraflara yargılama gideri diyoruz.Yargılama giderlerinin içinde,bilirkişi gideri,keşif gideri,tanık giderleri,tebligat giderleri var.bunların hepsi bir maliyet oluyor.Sosyal bir devlette bu maliyetlerin yüksek olmaması gerekiyor.

Adalet hizmeti aslında bedelsizdir.Hukuk mahkemeleri kanunu bu yüksek maliyet karşısında bir çözüm getirmiş.

334 ncü maddesi diyor ki; kısaca;

Kendisi ve ailesinin ,önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin,gereken takip ve yargılama giderlerini kısmen veya tamamen tamamen yoksun olanlara “Adli yardım” yapılır denilmektedir.

Kamu yararına dernek ve vakıflarda bu haktan faydalanıyor.

Adli yardım koşulunda mahkeme araştırma  yapıyor.Dernekler dilekçe  verirken ,önce adli yardım konusunun karara bağlamasını isteyeceklerdir.

Sunucu Şeyma DUMRUL  :STK.lar  bu haktan nasıl faydalanacaklar.?

Av.İzzet DOĞAN                : Uygulama da dava dilekçesi ile birlikte adli yardım kararının  verilmesi isteniyor.Adli yardım  olarak,mahkeme giderleri ve harçlar yanında , Baro’dan avukat tutması da sağlanıyor.

Sunucu Şeyma DUMRUL  : STK.lar dava açarken imece usulü  para toplıyarak bu süreci aşıyorlar.avukatlar bu yola başvuruyorlar mı?

Av.İzzet DOĞAN                :Vatandaşlar bu yola başvuruyorlar da derneklerden başvuranı görmedim. Mahkemenin adli yardım gereklidir kararı  davanın sonucunu etkilemez.Mahkeme adli yardım gereklidir kararı verir ise; dernekler,dava sonuna kadar hertürlü masraftan muaftır.Ancak dava sonunda davayı  dernek kaybederse karşı tarafında masrafını öder.

Sunucu Şeyma DUMRUL  : Eskiden  davalarda “yürütmeyi durdurma” kararını çabuk veriliyordu.Şimdi ise ya hiç verilmiyor ya da çok geçveriliyor.?Bu duruma ne diyorsunuz?

Av.İzzet DOĞAN      &nbs

p;         : Aslında “yürütmeyi durdurma” kararı çabuk çıkar amaçevre davalarında neden çıkmıyor?Bilemiyorum.

Sunucu Şeyma DUMRUL  : Çed süreçlerinde çok büyük sorunlar yaşıyoruz.2009/7 yönergesi çıktı. Bu yönerge kapsamında,iptal edilen maddeleri değiştirerek aynı çed yine karşımıza geliyor.Bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Av.İzzet DOĞAN                :  Bu doğru bir uygulama değildir.Aslında bu yargı kararını uygulayıp uygulamama anlamına da gelir.Yargı kararlarının uygulamasında, eksik uygulama   diye bir konu var.idari davalarda  da aynı şey  geçerli.

Haberin ayrıntısını videoda izliyebilirsiniz

BÜLENT ÖZGEN-HABER MERKEZİ

0Shares

102total visits,1visits today

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

two × three =

WordPress spam blocked by CleanTalk.
Top