Home / Haberler / Emekli Hakim İzzet Doğan Yazdı.Evde Hayat Var.

Emekli Hakim İzzet Doğan Yazdı.Evde Hayat Var.

Posted on
Paylaşın
0

Yeniokul.net adlı bir sitede rastladım:

Kan kırmızı süt beyaz, fındık kabuğuna sığar, kale kapısından sığmaz.

Cevabı sorusunda saklı olan, açıklaması yine kendisi olan bilmece…

Bir kelime oyunu.

Çünkü gerçekten de kan kırmızı süt beyazdır, fındık kabuğuna yakın boyutlardadır ve kabuğuna sığar; fakat kale, ne yaparsa yapsın, kendi kapısından sığmaz.

Kısaca bu bilmece bir durum tespitidir, fakat söylenirken bir bilmeceye dönüşür, çünkü aynı şey için iki farklı durumu konuşuyormuşuz yanılgısını yaratır, ki bilmece de buradan kaynaklanır:

“Fındık kabuğuna sığar” elbette, “kale kapısından sığmaz” ne yaparsa yapsın… Çünkü kale kapısı, kalenin geçemeyeceği kadar küçüktür.

İşte “evde hayat var” sloganı da mimari açıdan bir gerçeği yansıtıyor. Çünkü bizim Anadolu mimarisinde evlerimizin bir hayatı vardı. Geleneksel evlerimizin giriş veya birinci katında odaların açıldığı üstü kapalı önü avluya bakan bir ya da birkaç yanı açık mekâna “hayat” adı verilir. Türkiye’nin çeşitli yerlerinde “sergah”, “henay”, divanhane veya “tahtaboş” adları da verilir. Eski Yunan evlerinin aula’sı(avlu), Roma evlerinin atrium”u, Şam evlerinn eyvan’ı ve İran evlerinin talar’ı  da hayatIn karşılığıydı.

.Şanlıurfa, Diyarbakır ve Mardin konut mimarilerinde benzerlik vardır.

Şanlıurfa’daki evlerin mahremiyet nedeni ile dışarıya kapalı avlularına “Hayat” derdik. Evin Hayat dediğimiz avlusu tamamen açık alandı. Hayatın orta kısmında küçük bir havuz ve birkaç ağaçlık küçük bir bahçe bulunurdu.

Ancak zamanla kentin gelişim bölgelerinde “Yenişehir” adlı “hayat” sız evler yapıldı. Hayatlı evlerde yerel taşlar kullanılırken, Yenişehir adı verilen yerlerde hep beton malzeme kullanıldı.

Artık evler “hayat” sızdı.

Hayatın diğer anlamı ise yaşam, doğumdan ölüme kadar geçen süre yani ömürdü.

Bir Urfa türküsünde: “Hayatları değirmi/Şu gelen yar değil mi” der.

Şimdi koronavirüs salgını nedeni ile evde kal “evde hayat var”, “Hayat eve sığar” diyoruz. Oysa bir zamanlar zaten evde hayat vardı.

Bir de şair Nazım Hikmetin: Mavi Gözlü Dev, Minnacık kadın ve Hanımelleri adlı şiiri vardı;

O mavi gözlü bir devdi.

Minnacık bir kadın sevdi.

Kadının hayali minnacık bir evdi,

                       Bahçesinde ebruli

                                 hanımeli

                                           açan bir ev.

Şiirin idealleri çatışan sevgilileri anlatmasını bir yana bırakalım. Şimdiki dağ gibi beton yığınlarının ortamında o minnacık kadın bile bahçesinde ebruli hanımeli açan bir ev hayal edemez di!

Please follow and like us:
error
Paylaşın
0

441total visits,2visits today

Top
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial