Home / Haberler / Köy Enstitülerinin kuruluşunun 80. Yılını Anıyoruz .İzzet Doğan

Köy Enstitülerinin kuruluşunun 80. Yılını Anıyoruz .İzzet Doğan

Posted on
Paylaşın

17 Nisan 1940 Köy Enstitülerinin kurulduğu tarihtir. Enstitülerinin kuruluş amacı Atatürk’ün; “yedi asırdan beri cihanın dört köşesine sevk ederek kanlarını akıttığımız, kemiklerini yabancı topraklarda bıraktığımız ve yedi asırdan beri emeklerini ellerinden alıp israf eylediğimiz ve buna karşılık daima tahkir, terzil etmekle karşılık verdiğimiz ve bunca zamandır fedakârlıklarına, insanlarına karşı nankörlük ve zorbalıkla uşak kertesine indirmek istediğimiz bu asil sahibi…memleketin hakiki efendisi “ dediği köylüyü kalkındırmak ve bundan daha önemlisi bilinçlendirerek canlandırarak  O’nu sömürüden ezilmekten kurtarmaktı.

Bu amacı köy enstitülerinin kurucusu İsmail Hakkı Tonguç; “Hayat bir kısım insanlara hemcinslerinden bir hayvan sürüsü gibi istifade etmeye uzun müddet müsaade edemez” sözleri ile vurguluyordu.

Gerçekte Köy Enstitüleri o dönemde geri kalmış, geri bırakılmış ülke koşularından doğan yurt ve dünya çapında yepyeni kuruluşlardı.

Köy Enstitülerinin felsefesi kuru ezbercilik yerine işle işle-iş için ilkesine çok ve boş bilgi yerine az ve öz bilgiye insanı körelten kafayı şişiren verimsiz karanlık öğütler kürsü konuşmaları yerine uygulamayı-incelemeyi- deneyleri öngören ve kapalı karanlık sınıflar yerine köylerde doğayla kucak kucağa bir eğitimi, beden ve kafa gücünü öngörüyordu.

Ne var ki bu gelişmeyi çıkarlarına uygun görmeyen kendi basit ve kişisel-siyasal çevreler vatanın ve memleketin gerçek efendisi köylünün çıkarlarını bir yana bırakarak Köy Enstitülerini kapatmakta sakınca görmediler. Böylece aydınlanmanın gelişmesini engelleyerek köylüyü karanlığa terk etmekte sakınca görmediler, yürekleri sızlamadı. Amaçları başta kadınlar olmak üzere çağdaş, üretken, aydın insanların yetişmesini engellemekti.

O zamanlar elimde olsa Köy Enstitülerini yeniden açarım diyenler de eylemden uzak kalıp konuşmakla yetindiler.

Köy Enstitüleri ile ilgili bazı yorumlar şöyleydi:

Köy Enstitüleri Kemalist Türkiye’yenin özel bir buluşudur. (Friedric Fernau)

Dünyanın hiçbir yerinde böyle faydalı ve anlamlı müesseseler görmedim (Geoge Duhamel)

Köy Enstitüleri düşüncesi yalnız Türkiye bakımından değil geri kalmış durumda olan ve toplumsal yapılarını değiştirmek isteyen tüm ülkeler bakımından önem taşımaktadır. Onun içindir ki Köy Enstitülerine indirilen darbe Türk Toplumunun çok ötesine taşan tüm geri kalmış ülkelere yönelen bir ihanetin ifadesidir. (Doç. Dr Müntaz Sosyal)

Köy Enstitüleri Türkiye’de köylü ile şehirli halk ile aydınlar arasındaki uçurumu doldurmak için bulunmuş pek maharetli bir çaredir. (Tymbee)

Memleketimizin kalkınmasını kökten hal edecek olan köy kalkınmasına beşiklik yapan Köy Enstitülerinin sağlık bakımından da milli değeri büyüktür. (DR.Faruk Sukan)

Uzayıp gidiyor yorumlar. Düşünüyorum da şimdi bu korona virüs günlerinde aramızda bu okulların felsefesine göre yetişmiş bir kuşak olsaydı gerek tarımda ve gerekse sağlık alanında nasıl yaralı olurlardı ne güzel çalışırlardı.

Unutulmaz aydınların yetiştiği Köy Enstitülerinin kurucuları başta dönemin Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ile İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç’u sevgi, saygı minnetle anıyoruz.

E.İstanbul Hakimi.İzzet DOĞAN

KAYNAK : Zafer Murat ÇETİNTAŞ

Paylaşın
Top
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial