Home / Haberler / “Yaşama Tehdit; Hava Kirliliği ve Asit Yağmurları” Paneli Sonuç Bildirgesi

“Yaşama Tehdit; Hava Kirliliği ve Asit Yağmurları” Paneli Sonuç Bildirgesi

Posted on
Paylaşın

5 Mart 2020 Perşembe günü, TMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası Bursa İl Temsilciliği tarafından Bursa BAOB Yerleşkesi Ortak salonda gerçekleştirilen “Yaşama Tehdit; Hava Kirliliği ve Asit Yağmurları” paneli İstiklal marşı ve şehitlere saygı duruşu ile başladı.

Panele , İTÜ Meteoroloji Mühendisliği bölümünden Prof. Dr. Orhan Şen, Meteoroloji Genel Müdürlüğü Çevre Şube Müdürü Meteoroloji Yüksek Mühendisi  Barış Özgün ve TMMOB ( Türk Mühendis ve Mimarlar Odası Birliği ) Meteoroloji Mühendisleri Odası Başkanı Fırat Çukurçayır konuşmacı olarak katıldı.

Meteoroloji Mühendisleri Odası Bursa Temsilcisi olan  Feryal Biçkici’nin moderatörlüğünde yürütülen panele ;  birçok kamu kurumunun temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarının yanı sıra; Bursa Vali Yardımcısı Nevzat Ergün, Bursa Nilüfer İlçe Belediye Başkan Yardımcıları Remzi Çınar ve Engin Yener, İl Tarım ve Orman Müdür Yardımcısı Erdoğan Ceylan, DSİ ( Devlet Su İşleri ) Eski Bölge Müdürü ve Büyükşehir Belediye Başkanı Erdem Saker,

Bursa Ticaret ve Sanayi Odasından Elif Gamze Taşkın, Enerji Sanayi ve Maden Sendikası (ESM) Bursa Şube Başkanı Uğur Üçöz, Bursa İl Koordinasyon Kurulu Sekreteri Feridun Tetik, Bursa Makine Mühendisleri Odası Başkanı Fikri Düşünceli, TMMOB Yönetim Kurulu Üyesi Ayşegül Akıncı Yüksel , Bursa AFAD (Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ) Şube Müdürü Emine Karadoğan ve İstanbul Çevre Konseyinden Bülent Özgen katılım sağladı.

Panelde “Meteoroloji Şartlara Bağlı olan Hava Kirliliği, canlılar üzerindeki etkileri, sağlığa etkileri ve risk grupları, Bursa ili hava kirliliği nedenleri, hava kirliliğini önleyebilmek için alınması gereken tedbirler, uzun mesafelerden taşınan kirleticilerin oluşturduğu etkilerin takibinin yapılış şekilleri (Asit yağmurları),

uzun mesafe kirleticilerin ülkemize etkileri ile ölçüm yerleri, büyük yangınlar sonrası aynı bölgede asit yağmuru beklentisi, Şehircilik meteorolojisi ve şehirleşmenin ve şehirleşmedeki yerleşim, sanayileşme alanlarının meteoroloji parametrelere ve dolayısıyla hava kirliliğine etkileri” değişik açılardan ve detaylarıyla konuşuldu.

Panelin açılış konuşmasını yapan Bursa Vali Yardımcısı Nevzat Ergün konuşmasına ;

“Bursa coğrafi açıdan zor bir konumdadır.Şehremizin kuzeydoğu,kuzey ,doğu ve batısındaki organize sanayi bölgeleri ile ,şehremizin güneyinde ise Uludağ mevcuttur.
Bu anlamda ;çevreyi korunmasında yapılacak çalışmalar önem arz etmektedir.Bursa’nın çevre anlamında çözüme kavuşturulması en önemli sorunların başında hava kalitesi gelmektedir.

Sanayi ve trafik kaynaklı yaşanan hava kirliliğini,kışın ısınma amaçlı kullanılan katı yakıtların eklenmesiyle ,hava kalitesinde yükselmeler olmaktadır.

İlimiz de hava kalitesini takip etmek amacıyla ; Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait 6 tane hava kalitesi ölçüm istasyonu mevcuttur.
Osmangazi de 2 tane ,Nilüfer,Kestel,Yıldırım ve İnegöl de bulunmaktadır.
Sanayi, ısınma,trafik gibi çevresel nedeniyle ,hava kirliliğinin önlemleri kapsamında,İl Çevre ve Şehrcilik Md.lüğünün gerekli talepleri kapsamında; il mahalli çevre kurulu tarafından alınan kararlar ;
1.İnegöl çoğrafi çanağı içinde taşocağı.

2.Organize Sanayi Bölgeleri dışında tekstil boyahanesinin kurulmasının yasaklanması kararlaştırılmıştır.
3.Doğalgaz hattının geçtiği bölgelerdeki ev ve iş yerlerinde ısınma amaçlı olarak katı ve sıvı yakıtın kullanılması sonlandırılarak alternatif temiz yakıt doğalgaz,güneş,jeneratör,ısı pompaları ve yenilebilir enerji kaynaklarının kullanımına geçilmesine 01 Kasım 2019 tarihinden itibaren başlanılması

4.Sanayiye yönelik olarak, özellikle tekstil sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde filtre zorunluluğu getirilen ve Organize bölgesi olan ;Yıldırım,Kestel,Gürsu,Nilüfer,ve İnegöl ilçemizde yeni katı yakıtla çalışan kuruluşlarda yasaklanmalımevcutlar da ,ise doğalgaza geçilmesine karar verilmişir dedi.

Bursa Vali Yardımcısı Nevzat Ergün konuşmasına ;Hava kalitesi ölçme istasyonlarında ; 5 tane hava kirletici takip edilmektedir.
Partiküller-Azot oksitler-Kükürtdioksit-Karbon monoksit ve Ozon olarak belirlenmiştir.

İlimizde;hava istasyonu ölçüm istasyonlarındaki alınanson beş yıldaki verilerden ;
-Partikillerde % 20 oranında iyileşme olduğu,ancak ulusal değerlerin üzerinde olduğu,
-Trafikten kaynaklanan Azotoksit ulusal değerlerde,

  • Diğer kirleticilerde ise ulusal değerlerin altnda olduğu görülmüştür diye devam etti.

Bursa Vali Yardımcısı Nevzat Ergün konuşmasını ; Bu anlamda ; partikiller maddelerin azalılması ve azot oksitlerin sınır değerlerin altında tutulması için sanayi,trafik ve ısınma amaçlı önlemler önemli olmaktadır.

Asit yağmurları ise; kapalı ortama alınmadıkça ; heykelleri , tarihi yapıları ,sütunları ,açık hava müzelerinde sunulan mezar taşlarını ,taş yapıları ve açık hava müzesinde bulunan eserleri tehdit ediyor.Kısa zamanda sonra değil de 10-50 yıl sonra zararlarını görebiliriz diyerek son verdi.

Daha sonra panelde bir konuşma yapan Nilüfer Belediyesi , Belediye Başkan Yardımcısı ; Hava kirliliğinin önemli bir sorun olduğunu Panelin ve panel sonuçlarının kendilerine rehber olacağını ifade etti.

Panelde ilk konuşmacımız TMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası Başkanı Fırat ÇUKURÇAYIR oldu. “Şehirleşme ve Hava Kirliliği ” konulu sunumu yapan Oda Başkanımız Şehirlerde yaşanan temel sorunun Meteoroloji Bilimi ile Yapı mühendisliklerinin yeterli işbirliği yapmaması olduğunu, 1960 yıllardan itibaren dünyada “Şehircilik Meteorolojisi ” kavramının hayata geçirildiğini fakat ülkemizde bu alanda halen katedilecek çok mesafe olduğunu belirtti. Ardından Şehircilik Meteorolojisinin uygulamaları ile ilgili bir sunum yaptı

Panelin ikinci konuşmacısı İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümünden Prof. Dr. Orhan ŞEN, Hava kirliliğinin ne olduğu, sağlık üzerine nasıl bir zararlı etki oluşturduğu, hangi yaş grubunda kimlerin daha çok hava kirliliğinden etkileneceği gibi meteoroloji ve sağlık konularının güzel bir senteziyle sunumunu gerçekleştirdi.

Panelimizin bir diğer konuşmacısı MGM, Çevre Şube Müdürü Şube Müdürü Barış ÖZGÜN, Yurdumuzda özellikle bazı büyük yangınlardan sonra sıklıkla gündeme gelen “Asit Yağmurları” konusununda açıklamalar yaptı. Meteoroloji Genel Müdürülüğünün yaklaşık 30 yıldan beri asit yağmurları ve yağmur suyunda ağır metal analizleri yaptığını belirten Barış ÖZGÜN,

Asit yağmurları analizi için ülkemizde 11 ayrı noktadan sürekli ve düzenli yağmur suyu örnekleri alınarak MGM de bulunan kurum laboratuarında analiz edildiğini belirtti. Ülkemizi etkileyen asit yağmurları için rota analizleri yaptıklarını ve zaman zaman Kanada ve ABD kaynaklı asit yağmurlarına maruz kaldığımızı belirtti.

“Yaşama Tehdit; Hava Kirliliği ve Asit Yağmurları” Paneli Sonuç Bildirgesi

5 Mart 2020 Perşembe günü, Meteoroloji Mühendisleri Odası Bursa Temsilcisi Feryal Biçkici’nin büyük bir özveri ile hazırladığı, Bursa BAOB Yerleşkesi Ortak salonda gerçekleştirilen “Yaşama Tehdit; Hava Kirliliği ve Asit Yağmurları” panelin sonuç bildirgesi yayımlanmıştır.

Bursa’nın konumu :

Panelde vurgulanan Bursa’nın konumuna gelince; kuzeyinin  deniz,  güneyinin dağ olması nedeniyle  kuzeyli rüzgarların etkisiyle yıllardır hava kirliliğinin sorununun yaşandığı bir şehir olmasıydı. Ülkenin en hızlı nüfus artışının olduğu şehrimizde , nüfusa bağlı olarak sanayileşmenin sanayi bölgelerinin hızlı artışı, çarpık yapılaşması,

betonlaşma, trafik artışı,  yeşil alanların ve ormanların hızla yok edilişi ve yeterli önlemler alınmaması  da  hızlı bir şekilde şehrin meteorolojik parametrelerinin değişmesine ve buna bağlı olarak hava kirliliğinin büyük bir ivmeyle özellikle kış aylarında artmasına ve canlı hayatın, insan sağlığını tehdit ettiğinin altı çizildi.

Şehircilik Meteorolojisi :

Panelin bir başka konu başlığı olan; “Şehircilik Meteorolojisi “ tanımı ilk defa 1960’lı yılların başlarında Dünya Meteoroloji Teşkilatı ( WMO ) nun yayınlarında kullanılmaya başlamıştır. Bunun temel sebebi ise ;tüm dünyada artan nüfus ve hızlı şehirleşme nedeniyle yaşanan problemlerin büyük ölçüde meteoroloji bilimi ile yakından ilgili olması nedeniyle “ Şehircilik Meteorolojisi” adı altında özel bir ihtisas dalının ortaya çıkması bir zorunluluk olmuştur.

Şehir iklimi :

Bu alanda yapılan çalışmalar göstermiştir ki;

-Bir şehir ya da bir yerleşim merkezi oluştuğunda  “ kendi şehir iklimini ” yaratmakta ve yeni oluşan şehir iklimi civarında bulunan çevre iklimini de çeşitli yollarla etkilemektedir.

– Yerleşim alanlarında oluşan ve adına “ şehir iklimi  “ dediğimiz iklim şehirde yaşayan başta insanlar olmak üzere tüm canlıların sağlıklarına doğrudan etki etkilemektedir,

– Şehirdeki enerji kullanımı her mevsimde büyük ölçüde iklim faktörlerine  bağlıdır.

Asit yağmuru :

Panelde tanımı konusunda paylaşılan bilgilere göre “Asit yağmuru”; havadaki kirleticilerin kimyasal tepkimeler sonucu asit bazlı bileşenlere dönüşmesi ve kendi ağırlıkları ile çökmesi veya havadaki su buharı ile birleşerek yağış şeklinde yeryüzüne düşmesi sonucunda oluşmaktadır. pH değeri 5.5 in altındaki yağışlar asit yağışı şeklinde tanımlanmaktadır.

Asit yağmuru çalışmaları; konusunda tek yetkili kurum olan Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından Araştırma Dairesi Başkanlığı Çevre Şube Müdürlüğü bünyesinde yürütülmektedir.

Uzun mesafeli taşınım nedeniyle oluşan kirletici taşınımlarını izlemeyi hedefleyen çalışma da ülkemizi etkileyen hava kütlelerinin geliş istikametlerine göre konumlandırılmış olan 11 adet istasyon kullanılmaktadır.

Bu istasyonlar yerel kirleticilerin etkilerinden uzakta ve hava kütlelerinin ilk olarak ülkemizi etkilemeye başladığı bölgelerde bulunmaktadır. Yer seçimlerinde ve örnek toplama aşamalarında Dünya Meteoroloji Örgütünün çalışma kriterleri esas alınmaktadır.

1999 yılında başlayan çalışmalar, 2003 yılında Meteoroloji Genel Müdürlüğü bünyesinde Asit Yağmurları Laboratuarı kurulması ve 2004 yılından itibaren ölçüm istasyonlarının kurulması ile devam etmektedir.

İstasyonlardan toplanan örneklerin analiz çalışmaları Asit Yağmurları Laboratuarında yapılmaktadır. Laboratuarda örneklerle yapılan kimyasal analizlerde 26 parametrenin ölçümleri yapılarak, toplanan örneklerin “Yörünge Analizleri” de yapılmakta ve uzun mesafe taşınan kirleticiler için kaynak bölge belirleme çalışmaları da yapılmaktadır.

Yörünge analizi :

Yörünge analizlerine göre ülkemizde görülen uzun mesafe kirleticilerin bir kısmı Avrupa ve Rusya kaynaklı olmakla birlikte Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada kaynaklı kirleticiler de görülmektedir. Ülkemizde görülen yağışlarda toprak yapısından kaynaklı olarak atmosferde bulunan alkali ve toprak alkali iyonların tamponlama etkisiyle (nötralizasyon) asit yağmurlardaki NO3 ve SO4 iyonları nötralize olarak yağışlardaki asit etkisi .azaltmaktadır

Asit yağmurları kirletici kaynaklarının olduğu bölgelerden daha ziyade taşınım ile başka bölgelerde görülmektedir dolayısı ile yangın ve diğer kirlilik kaynakları nedeniyle kısa süre içerisinde asit yağmuru oluşacak demek yanlış bir olgu olduğu,  kirletici yayılımları konusunda ileri yörünge analizleri ve hava tahminleri ile birlikte değerlendirmek daha doğru sonuçlar ortaya koyacağı, yine bu kriterler çerçevesinde ölçüm noktalarının arttırılması çalışmaları yapıldığı  vurgulandı.

Değerli panelistlerin konuya ilişkin önerileri:

  • Yüksek kalorili kömürler kullanılmalı, doğalgaz  kullanımı yaygınlaştırılmalı.
  • Hava kirliliğinin önlenmesi için fosil yakıt kullanımının yerine enerji kaynağı olarak, güneş enerjisi, rüzgar enerjisi ve jeotermal enerji kaynaklarına önem verilmesi,
  • Şehir içlerinde büyük yeşil alanlar yaparak, park bahçe ve yol kenarları ağaçlandırılarak küçük ölçekli şehir meltemleri oluşturularak  “Hava Kirliliği” etkisinin azaltılması,
  • Şehircilik klimatolojisi-meteorolojisi alanlarında ciddi araştırmalar yapılarak sağlıklı ve sorunsuz yerleşim alanlarının oluşturulması hedeflenmesi,
  • Yerel yönetimler bünyesinde oluşturulabilecek “Şehir Meteorolojisi” birimleri ile Şehrin  klimatolojik yapısı incelenerek, daha  köklü ve çözümler üretilebileceği,
  • Sanayi tesislerinin bacalarına filtre takılması sağlanmalı, ayrıca sanayi kuruluşları yer seçimi düzenli yapılmalısı,
  • Yeni yerleşim yerleri ve sanayi bölgelerinin açılması durumunda, yerleşim planlarının bilisel gerçekler doğrultusunda meteorolojik parametlerinin dikkate alınarak yapılması,
  • Tarafiğin azaltılabilmesi için toplu taşımacılığın artırılması ve trafiğe çıkan özel araç sayısının azaltılmasının yöntemlerinin bulunması,
  • iklimsel özelliklerden maksimum yararlanan, daha az enerji tüketen ve çevreyi minimum kirleten yerleşim merkezlerinin oluşturulabilmesi için meteorolojistler ile diğer yapı mühendislik disiplinleri arasında sıkı bir ilişkinin olması zorunludur. Çünkü yapı sektöründe binaların ve alt yapıların yerel klimatolojik ve meteorolojik verilere uygun olması için her aşamada meteorolojistlerin çözüm önerilerine ve rehberliğine ihtiyaç olduğu,
  • Sağlık açısından; burundan nefes alınması, akşam saatlerinde dışarıya çıkılmaması, ağız ve burun örtülmesi,  iç ortam kirliliği önlenmesi,  sanayi bölgesi yakınlarında oturulmaması,
  • Bursa’da soluduğumuz havanın kirli olmasına yol açan etmenlere karşı bilimsel,nedene yönelikve kararlı bir şekilde yürütülmedikçe;hava kirliliği sorunun ortadan kaldırılması olanaklı değildir.Bilimsel çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
  • Bursa Temiz Hava Eylem planında belirtilen hususlar ; gerek kenti yönetenler gerek ise STK.lar tarafından takip edilmeli,halk da yetkililerce bilgilendirilmelidir şeklinde oldu.

Dinleyicilerin panele ilişkin soruları asit yağmurları konusunda farkındalık oluşturduğu, en çok tartışılan konu olduğunu gösterdi.

Kentimize ilişkin alınması gereken tedbirler için gereken bilimsel bilgileri içeren önerilerinin yanısıra Bursa’ya özgü hava kirliliği sorunun daha fazla panellerde yer almasını,

Asit Yağmurları Laboratuarı kurulması ve ölçüm istasyonlarının kurulması ile sorunun yerel ve merkezi idarecilerimiz tarafından dikkate alınması dilek ve beklentilerimiz  olduğunu belirmek doğru olacaktır.

HABER : BÜLENT ÖZGEN

Paylaşın
Top
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial